رصد سیارات در آسمان شب

خیلی از افراد سوال می‌پرسند که چگونه در آسمان شب سیارات را از ستاره‌ها تشخیص دهیم. شاید اولین جواب این باشد که ستاره‌ها چشمک می‌زنند و سیارات نه. اما در اینجا می‌خواهیم به ویژگی‌های رصدی این سیارات و مکان آنها در آسمان شب (در تیر ماه ۹۷) را بررسی می‌کنیم.


درخشندگی ظاهری سیارات:
ابتدا قدر ظاهری را تعریف کنیم. قدر ظاهری مقیاس عدد روشنایی ستاره‌ها از دید ساکنان زمین است. هرچه مقدار قدر کمتر باشد، ستاره نورانی‌تر است. برای مثال قدر ظاهری خورشید ۲۶.۸- و قدر ماه کامل ۱۳- است. به همین ترتیب برای سیارات نیز در آسمان شب قدر ظاهری تعریف می‌شود. پس از ماه درخشان‌ترین جرم آسمان زهره است. قدر سیارات به صورت زیر است:‌
قدر ظاهری زهره : ۴.۹- تا ۴.۸-
قدر ظاهری مشتری : ۲.۹- تا ۱.۶-
قدر ظاهری مریخ:‌ ۳- تا ۱.۶+
قدر ظاهری زحل: ۰.۲۴- تا ۱.۴۷+
قدر ظاهری عطارد: ۲.۶- تا ۵.۷
قدر این اجرام با توجه به فاصله و موقعیت قرارگیری سیاره نسبت به خورشید از نظر زاویه تغییر می‌کند. در ادامه قدر سیارات را در تیر ماه ۹۷ (حدودا) بررسی می‌کنیم. در این فهرست دو سیاره معرفی نشده است؛ سیاره اورانوس و نپتون. قدر سیاره اورانوس حدود ۶ و قدر سیاره نپتون حدود ۸ است. سیاره اورانوس رادر شرایطی عالی می‌توان به سختی با چشم غیر مسلح رصد کرد (در آسمانی بسیار تاریک) و برای رصد نپتون به تلسکوپ نیاز است. به همین علت اورانوس در قرن ۱۸ میلادی توسط ویلیام هرشل و سیاره نپتون پس از آن و بر اثر مشاهده اختلالاتی در مدار اورانوس کشف شدند.

رصد سیارات در تیر ماه ۹۷:‌
حالا ببینیم این سیارات را در آسمان شب تیر ماه، چگونه می‌بینیم.

  1. سیاره زهره: (با قدر ۵-) در صورت فلکی اسد و نزدیک به ستاره قلب الاسد است. زهره را پس از غروب خورشید تا حدود ساعت ۲۲ می‌توانید رصد کنید.
  2. سیاره عطارد (با قدر ۲.۴۳-) در صورت فلکی خرچنگ قرار دارد و از زمان غروب خورشید تا حدود ساعت ۲۱:۳۰ قابل مشاهده است. برای رصد این سیاره باید در مکانی با افق باز باشید.
  3. سیاره مشتری: (با قدر ۲.۰۹-) در صورت فلکی میزان قرار گرفته. از زمان تاریکی آسمان تا حدود ۱ بامداد در جنوب و غرب آسمان قابل مشاهده است.
  4. سیاره زحل: (با قدر ۰.۹۵) در صورت فلکی قوس است. از زمان تاریکی آسمان تا حدود ساعت ۴:۳۰ صبح در آسمان قابل مشاهده است.
  5. سیاره مریخ: (با قدر ۲.۶۷-) در صورت فلکی جدی قرار دارد. مریخ در حدود ساعت ۱۰ شب طلوع کرده و تا طلوع خورشید در آسمان است و از شرق تا غرب آسمان را طی می‌کند.