معرفی دانشمندان ایرانی: دکتر بهرام مبشر​​​​​​​

دکتر بهرام مبشر در سال ۱۳۳۷ در تهران متولد شد. او دیپلم ریاضی را از دبیرستان البرز تهران و لیسانس فیزیک را از مدرسه عالی پارس دریافت کرد و سپس به انگلستان رفت و تحصیلات فوق لیسانس (۱۹۸۱-۱۹۸۳) و دکتری (۱۹۸۴-۱۹۸۸) خود را در رشته کیهان شناسی رصدی در دانشگاه «دورهام» پشت سر گذاشت.

پایان نامه مبشر در فوق لیسانس با موضوع «تعیین مقیاس فاصله فراکهکشانی» و در دکتری با موضوع «مطالعه فروسرخ یک نمونه کهکشان اپتیکی» ارائه شد.

وی پس از دریافت درجه فوق لیسانس مهندسی اپتوالکتریک (۱۹۸۹-۱۹۹۱) و دیپلم مهندسی میکروویو (۱۹۸۹-۱۹۹۱) از دانشگاه لندن، مدت هشت سال در این دانشگاه (کالج سلطنتی) به تدریس و تحقیق اشتغال داشت.

دکتر مبشر از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۷ عضو عالی موسسه علوم تلسکوپ فضایی (STScl) وابسته به ناسا بود. همچنین او نماینده آژانس فضایی اروپا (ESA ) در ناسا و از دانشمندان مسئول آشکارساز Nikmous تلسکوپ فضایی هابل است. دکتر مبشر به عنوان یکی از مدیران اصلی و محقق در پروژه های مهمی همچون GOODS و COSMOS شرکت دارد. همچنین او عضو اصلی تیمی بود که توسط تلسکوپ فضایی هابل تصویر فرا ژرفت کهکشان ها را برای نخستین بار ثبت کردند. بهرام مبشر هم اکنون استاد دانشگاه ریورساید (Riverside  ) کالیفرنیا است.

افتخارات و جوایز:

برخی از افتخارات دکتر مبشر به این شرح است:

  • سال ۲۰۰۲: جایزه ناسا برای دستاورد های برجسته فنی در سومین ماموریت تعمیر تلسکوپ فضایی هابل
  • سال ۰۵/۲۰۰۴: قرار گرفتن در بین ۵ درصد از دانشمندان موسسه علوم تلسکوپ فضایی (STScl) با بالاترین موفقیت علمی
  • سال ۰۵/۲۰۰۴: قرار گرفتن در بین سه عضور برتر دانشمندان STScl
  • سال ۲۰۰۴: جایزه دستاورد علمی از آژانس فضایی اروپا
  • سال ۲۰۰۷: دریافت جایزه جشنواره بین المللی خوارزمی
  • سال ۲۰۰۸ تاکنون: دانشیار موسسه فناوری کالیفرنیا
  • سال ۲۰۰۸ تاکنون: استاد کمک در پژوهشکده دانش های بنیادی (IPM) تهران

پروژه GOODS و COSMOSE:

GOODS پروژه علمی بررسی آسمان در طیف های مختلف الکترومغناطیسی به طور هم زمان است. دانشمندان در این پروژه با بهره گیری از بزرگترین تلسکوپ های فضایی و زمینی از جمله تلسکوپ فضایی هابل، تلسکوپ فضایی اسپیتزر، رصدخانه فضایی چاندرا و تلسکوپ های آرایه ای VLT به مطالعه نحوه شکل گیری و تحول کهکشان ها، جستجو برای یافتن کهکشان های دور و انرژی تاریک پرداخته اند. آنها با دریافت داده های پاسخی برای پرسش ها یافته اند.

COSMOSE عظیم ترین پروژه ای است که توسط هابل و سایر تلسکوپ ها انجام شده است. در این پروژه به بررسی روابط بین مواد تشکیل دهنده کهکشان و فضای اطرافشان پرداخته شده است.

دورترین کهکشان های عالم در تصویر فراژرف هابل:

تصویر فراژرف با تلفیق تصاویر و داده های تلسکوپ فضایی هابل در ناحیه مرئی و آشکارساز Nikmous در ناحیه فروسرخ و اسپیتزر (در طول موج های بلند) و نیز برخی از تلسکوپ های زمینی ۸ و ۱۰ متری مانند کک، جیمینا و سوبارو حاصل شده است و امکان بررسی روند شکل گیری کهکشان ها را فراهم می کند.

با بهره گیری از ژرف ترین تصویر از کیهان، دانشمندان کهکشان هایی را یافتند که تنها ۸۰۰ میلیون سال پس از شکل گیری عالم وجود داشته اند. این کهکشان ها دارای جرمی برابر جرم کهکشان راه شیری هستند.

دکتر مبشر معتقد است که چگونگی شکل گیری این کهکشان ها در مدت زمان کوتاهی پس از تولد کیهان پرسش بسیار بزرگی است. این میزان جرم چگونه بدست آمده؟

بهرام مبشر می گوید: این کهکشان ها از ستاره های پیر تشکیل شده اند و اگر فرض کنیم تمام جهان به یک شکل و نظیر همان نقطه ای که ما مطالعه می کنیم است؛ آنگاه در کل جهان این کهکشان های غول پیکر پراکنده شده اند.

مهمترین پرسش های کیهان شناسی از دید دکتر مبشر:‌

دکتر مبشر معتقد است که در حال حاضر ماهیت ماده و انرژی تاریک از مهمترین موضوعات مطرح شده در کیهان شناسی است. جستجو برای نخستین نسل از کهکشان ها و چگونگی شکل گیری و تاثیر آنها بر عالم از جمله مهم ترین تحقیقات می باشد. در نهایت آینده عالم از جداب ترین رشته ها در دانش کیهان شناسی است.

آخرین تحقیقات دکتر مبشر:

تحقیقات دکتر مبشر متمرکز بر مطالعه شکل گیری و تکامل کهکشان ها با استفاده از چند طول موج است که با کمک داده های تلسکوپ های ۸ و ۱۰ متری زمینی (جیمینا، VLT، سوبارو، کک)‌و تلسکوپ های فضایی (هابل، اسپیتزر، چاندرا) انجام می شود.

او با استفاده از داده های رصدی و مدل های ستاره ای به مطالعه خواص کهکشان ها با تابعی از آهنگ ستاره سازی، ریخت شناسی، محیط، رنگ، درخشندگی و انتقال به سرخ آنها می پردازد. اون مشغول کار بر روی پروژه های GOODS و COSMOSE است. همچنین او بخش هایی از مجموعه پروژه جدید تلسکوپ فضایی هابل را رهبری می کند که به بررسی مرکز و اطراف خوشه کهکشانی کما می پردازد.

منبع:‌

 مساحبه دکتر مبشر با ParsSky.com

مساحبه دکتر مبشر با ایسنا

faculty.ucr.edu/~mobasher/cv-mobasher-web.pdf

www.physics.ucr.edu/people/faculty/mobasher.html